Từ tháng 10/2026, nhiều chính sách mới có hiệu lực thi hành, góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trên nhiều lĩnh vực như giáo dục, tài chính, ngân hàng, trợ giúp xã hội, thương mại, khoa học và công nghệ…

1. Tăng mức chuẩn trợ cấp ưu đãi người có công với cách mạng.

Nghị định số 321/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 15/8/2026 quy định mức hưởng trợ cấp, phụ cấp và các chế độ ưu đãi người có công với cách mạng chính thức có hiệu lực từ ngày 01/10/2026.

Theo khoản 1 Điều 3 Nghị định số 321/2026/NĐ-CP quy định mức chuẩn trợ cấp ưu đãi người có công với cách mạng từ ngày 01/10/2026 là 3.012.000 đồng, thay thế cho mức chuẩn trợ cấp theo Nghị định số 77/2024/NĐ-CP là 2.789.000 đồng.

Mức chuẩn 3.012.000 đồng làm căn cứ để tính mức hưởng trợ cấp, phụ cấp và chế độ ưu đãi đối với người có công với cách mạng và thân nhân người có công với cách mạng.

2. Tăng mức chuẩn trợ giúp xã hội lên 540.000 đồng/tháng từ ngày 05/10/2026.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 335/2026/NĐ-CP ngày 21/8/2026 quy định chính sách trợ giúp xã hội, có hiệu lực thi hành từ ngày 05/10/2026.

Theo đó, khoản 2 Điều 4 Nghị định này quy định mức chuẩn trợ giúp xã hội chính thức tăng từ 500.000 đồng/tháng lên 540.000 đồng/tháng, thay thế cho mức chuẩn trợ giúp xã hội theo quy định tại khoản 2 Điều 4 Nghị định số 20/2021/NĐ-CP, được sửa đổi bởi khoản 1 Điều 1 Nghị định số 76/2024/NĐ-CP.

Trong đó, mức chuẩn trợ giúp xã hội là căn cứ để xác định mức trợ cấp xã hội, mức hỗ trợ kinh phí nhận chăm sóc, nuôi dưỡng; mức chăm sóc, nuôi dưỡng tại các cơ sở trợ giúp xã hội, cơ sở chăm sóc người cao tuổi, cơ sở chăm sóc người khuyết tật, cơ sở chăm sóc trẻ em và cơ sở chăm sóc, nuôi dưỡng khác (sau đây gọi chung là cơ sở trợ giúp xã hội) và các mức trợ giúp xã hội khác.

Mức trợ cấp xã hội hằng tháng: Bằng mức chuẩn trợ giúp xã hội là 540.000 đồng/tháng nhân với hệ số tương ứng từ 1,0 đến 3,0 tùy từng đối tượng cụ thể.

3. Từ ngày 01/10/2026, cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội, sĩ quan Công an có thể là luật sư công.

Việc thí điểm thực hiện chế định luật sư công được quy định tại Nghị quyết số 24/2026/QH16 ngày 24/4/2026, có hiệu lực từ ngày 01/10/2026.

Cụ thể, tại Điều 5 Nghị quyết số 24/2026/QH16 quy định cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước muốn trở thành luật sư công phải đáp ứng các tiêu chuẩn sau:

– Có tư tưởng chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, liêm chính;

– Có đủ tiêu chuẩn luật sư theo quy định của Luật Luật sư;

– Có ít nhất 05 năm kinh nghiệm làm việc thường xuyên, trực tiếp trong lĩnh vực pháp luật hoặc kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật hoặc giải quyết vụ, việc pháp lý phức tạp theo quy định của Chính phủ.

4. Chế định luật sư công được thí điểm tại 8 bộ và 10 tỉnh, thành phố.

Nghị quyết số 24/2026/QH16 của Quốc hội về việc thí điểm thực hiện chế định luật sư công, được thông qua ngày 24/4/2026, có hiệu lực từ ngày 01/10/2026.

Theo đó, luật sư công là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân hoặc người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước được cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư để thực hiện các công việc có tính chất pháp lý.

Đáng chú ý, mục tiêu của luật sư công là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan nhà nước, cơ quan, tổ chức thuộc hệ thống chính trị và doanh nghiệp nhà nước theo quy định.

Việc thí điểm được thực hiện tại Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng và UBND 10 tỉnh, thành phố gồm Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Đồng Nai và Bắc Ninh.

Thời gian thí điểm từ ngày 01/10/2026 đến hết ngày 30/9/2028.

5. Thay đổi tiêu chí xét danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” từ ngày 01/10/2026.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng vừa được Quốc hội ban hành ngày 23/4/2026, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/10/2026.

Theo đó, Điều 23 Luật Thi đua, khen thưởng 2022, số 06/2022/QH15 được sửa đổi bổ sung bởi khoản 7 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng, Danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” để tặng cho cá nhân đạt một trong các tiêu chuẩn sau đây:

– Được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ;

– Đạt tiêu chuẩn danh hiệu “Lao động tiên tiến” hoặc “Chiến sĩ tiên tiến” và có sáng kiến được cơ sở công nhận;

– Đạt tiêu chuẩn danh hiệu “Lao động tiên tiến” hoặc “Chiến sĩ tiên tiến” và có nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được đánh giá hiệu quả theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo;

– Đạt tiêu chuẩn danh hiệu “Lao động tiên tiến” hoặc “Chiến sĩ tiên tiến” và mưu trí, sáng tạo trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu được đơn vị công nhận.

6. Từ ngày 05/10/2026, người dân có thể phản ánh, tố giác tin giả qua VNeID.

Nội dung nêu tại Nghị định số 328/2026/NĐ-CP ngày 19/8/2026 của Chính phủ quy định về phòng, chống tin giả, tin sai sự thật. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 05/10/2026.

Theo khoản 2 Điều 13 Nghị định số 328/2026/NĐ-CP quy định việc báo tin, tố giác, phản ánh thông tin có dấu hiệu giả, sai sự thật được thực hiện thông qua liên hệ trực tiếp, đường dây nóng; qua cổng thông tin điện tử của các cơ quan, bộ, ban, ngành; qua ứng dụng VNeID hoặc gửi văn bản đến các cơ quan, tổ chức theo quy định của pháp luật.

7. Doanh nghiệp FDI ngừng kinh doanh quá 12 tháng không báo có có thể bị thu hồi giấy phép từ ngày 18/10/2026.

Chính phủ ban hành Nghị định số 342/2026/NĐ-CP ngày 03/9/2026 quy định chi tiết Luật Thương mại và Luật Quản lý ngoại thương về hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa của nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 18/10/2026.

Theo đó, điểm d khoản 1 Điều 42 Nghị định này quy định giấy phép kinh doanh của tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài bị thu hồi trong trường hợp ngừng kinh doanh hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa quá 12 tháng mà không báo cáo Cơ quan cấp Giấy phép.

Đồng thời, đối với hoạt động bán lẻ, Giấy phép lập cơ sở bán lẻ bị thu hồi nếu cơ sở bán lẻ ngừng hoạt động quá 12 tháng mà không báo cáo Cơ quan cấp Giấy phép theo quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 42 Nghị định số 342/2026/NĐ-CP.

8. Thành phố được áp dụng phí giảm ùn tắc và hạn chế phương tiện cá nhân vào khu vực trung tâm từ ngày 01/10/2026.

Luật Phát triển đô thị được Quốc hội ban hành ngày 24/8/2026, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/10/2026.

Từ ngày 01/10/2026, Luật Phát triển đô thị năm 2026 cho phép Thành phố áp dụng nhiều biện pháp mới nhằm giảm ùn tắc giao thông, hạn chế ô nhiễm môi trường và thúc đẩy giao thông xanh.

Cụ thể, theo điểm g khoản 1 Điều 14 Luật Phát triển đô thị năm 2026, Hội đồng nhân dân Thành phố có thẩm quyền quy định chính sách, biện pháp hạn chế phương tiện giao thông cá nhân vào khu vực trung tâm Thành phố để giảm ùn tắc giao thông, giảm phát thải; đồng thời được áp dụng phí giảm ùn tắc giao thông.

Thành phố cũng được ban hành chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng năng lượng sạch; hạn chế sử dụng phương tiện phát thải gây ô nhiễm môi trường.

9. Đơn giá dịch vụ sử dụng Quỹ bảo hiểm thất nghiệp được áp dụng theo nhóm địa phương từ ngày 01/10/2026.

Bộ Nội vụ vừa ban hành Thông tư số 17/2026/TT-BNV ngày 31/7/2026 ban hành đơn gá dịch vụ sự nghiệp công sử dụng quỹ bảo hiểm thất nghiệp. Thông tư này có hiệu lực thi hành từ ngày 01/10/2026.

Theo đó, từ ngày 01/10/2026, đơn giá dịch vụ sự nghiệp công sử dụng Quỹ bảo hiểm thất nghiệp được thực hiện theo mức đơn giá và hệ số quy định tại Thông tư số 17/2026/TT-BNV. Các tỉnh, thành phố được chia thành 05 nhóm để áp dụng hệ số tương ứng. TP. Hồ Chí Minh thuộc nhóm 1.

Đối với dịch vụ giải quyết trợ cấp thất nghiệp, đơn giá gồm: tiếp nhận và giải quyết hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp 79,800 nghìn đồng/lượt; thông báo về việc tìm kiếm việc làm 15,468 nghìn đồng/lượt; tạm dừng hưởng 28,143 nghìn đồng/lượt; tiếp tục hưởng 28,748 nghìn đồng/lượt; chấm dứt hưởng 32,507 nghìn đồng/lượt; chuyển và tiếp nhận chuyển nơi hưởng trợ cấp thất nghiệp 37,200 nghìn đồng/lượt.

Đơn giá không áp dụng một mức chung cho tất cả địa phương mà được điều chỉnh theo nhóm địa phương và hệ số tương ứng. Đây là cơ sở để xác định mức chi cho các dịch vụ sự nghiệp công sử dụng Quỹ bảo hiểm thất nghiệp từ tháng 10/2026.

10. Từ ngày 15/10/2026, định kỳ chuyển đổi một số vị trí công tác trong lĩnh vực khoa học, công nghệ.

Bộ Khoa học và Công nghệ mới ban hành Thông tư số 52/2026/TT-BKHCN ngày 28/8/2026 quy định danh mục và thời hạn định kỳ chuyển đổi vị trí công tác trong cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc lĩnh vực khoa học và công nghệ tại chính quyền địa phương. Thông tư này có hiệu lực thi hành từ ngày 15/10/2026.

Từ ngày 15/10/2026, một số vị trí công tác trong lĩnh vực khoa học, công nghệ thuộc diện phải định kỳ chuyển đổi theo Thông tư số 52/2026/TT-BKHCN. Thời hạn định kỳ chuyển đổi đối với công chức, viên chức trực tiếp tiếp xúc và giải quyết công việc thuộc các vị trí này là từ đủ 02 năm đến 05 năm (không bao gồm thời gian không làm việc thực tế theo quy định).

Quy định mới tập trung vào các vị trí có tính chất trực tiếp tiếp xúc, giải quyết công việc trong một số lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ Khoa học và Công nghệ. Thời hạn chuyển đổi được xác định từ đủ 02 năm đến 05 năm, qua đó làm rõ khoảng thời gian thực hiện định kỳ chuyển đổi vị trí công tác đối với các đối tượng thuộc diện áp dụng.