Từ tháng 8/2026, nhiều chính sách mới có hiệu lực thi hành, góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trên nhiều lĩnh vực như nông nghiệp, giao thông, đất đai, giáo dục, tư pháp, hải quan…
- Từ ngày 01/8/2026, không được tự ý mang laptop, điện thoại, đồng hồ thông minh vào phiên tòa
Đây là nội dung nổi bật tại Thông tư số 12/2026/TT-TANDTC ngày 30/5/2026 của Tòa án nhân dân tối cao quy định về nội quy phiên tòa, phiên họp và việc ghi âm lời nói, ghi hình ảnh diễn biến phiên tòa, phiên họp. Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 01/8/2026.
Theo đó, khoản 3, khoản 4 Điều 4 Thông tư số 12/2026/TT-TANDTC quy định không được mang thiết bị truyền đưa, thu thập, xử lý, lưu trữ, trao đổi thông tin, dữ liệu số; như: điện thoại, máy tính bảng, máy tính xách tay, đồng hồ thông minh, thiết bị khác có tính năng ghi âm, ghi hình, thu phát tín hiệu điện tử (sau đây gọi là thiết bị điện tử) vào phiên tòa, phiên họp, trừ trường hợp Thẩm phán chủ tọa phiên tòa, chủ trì phiên họp cho phép.
Việc sử dụng thiết bị điện tử để tra cứu hồ sơ, tài liệu, chứng cứ, xét xử trực tuyến hoặc ghi âm lời nói, ghi hình ảnh diễn biến phiên tòa, phiên họp với người tham gia tố tụng phải theo sự điều hành của Thẩm phán.
Việc ghi âm lời nói được thực hiện trong thời gian diễn ra phiên tòa, phiên họp. Việc ghi hình ảnh tại phiên tòa, phiên họp chỉ được thực hiện trong thời gian khai mạc phiên tòa, phiên họp và tuyên án, công bố quyết định.
Việc ghi âm lời nói trong thời gian diễn ra phiên tòa, phiên họp; ghi hình ảnh của hội đồng xét xử, thẩm phán trong thời gian khai mạc phiên tòa, phiên họp và tuyên án, công bố quyết định phải được sự đồng ý của thẩm phán chủ tọa phiên tòa, chủ trì phiên họp.
- Vợ chồng chung quyền sử dụng đất thì áp dụng mức xử phạt vi phạm hành chính như đối với một cá nhân
Ngày 13/7/2026, Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 281/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 123/2024/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 31/8/2026.
Theo đó, khoản 2 Điều 3a được bổ sung vào Nghị định số 123/2024/NĐ-CP quy định như sau: “Vợ và chồng chung quyền sử dụng đất thì áp dụng xử phạt vi phạm hành chính như đối với một cá nhân”.
Như vậy, khi quyền sử dụng đất thuộc quyền sử dụng chung của vợ chồng, việc xác định mức phạt hành chính được thực hiện như đối với một cá nhân, thay vì xử phạt riêng đối với từng người hoặc xử phạt như đối với tổ chức.
- Danh mục hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao từ ngày 15/8/2026
Danh mục hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao vừa được Thủ tướng Chính phủ ban hành tại Quyết định số 33/2026/QĐ-TTg ngày 30/6/2026, có hiệu lực thi hành từ ngày 15/8/2026.
Theo đó, tại Phụ lục ban hành kèm theo Quyết định nêu trên là danh mục hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao trong các lĩnh vực: giáo dục; dân tộc và tôn giáo; tố tụng; giao thông vận tải; ngân hàng…
Trong đó, tiêu chí xác định hệ thống trí tuệ nhân tạo rủi ro cao được quy định tại Điều 2 Quyết định này gồm:
– Hệ thống có thể gây thiệt hại đáng kể đến tính mạng, sức khỏe, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng, an ninh quốc gia.
– Hệ thống không được loại trừ theo quy định tại khoản 2 Điều 8 Nghị định số 142/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Trí tuệ nhân tạo.
- Từ ngày 15/8/2026, chở trẻ em trên ô tô không có ghế an toàn có thể sẽ chỉ bị phạt cảnh cáo
Nghị định số 238/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe được ban hành ngày 26/6/2026. Nghị định 238/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 15/8/2026.
Theo khoản 1a Điều 6 Nghị định số 168/2024/NĐ-CP, được bổ sung bởi khoản 1 Điều 2 Nghị định số 238/2026/NĐ-CP quy định: “Phạt cảnh cáo đối với người điều khiển xe ô tô thực hiện hành vi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 mét trên xe mà không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em theo quy định (trừ xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách)”.
Bên cạnh đó, theo điểm m khoản 3 Điều 6 Nghị định số 168/2024/NĐ-CP được sửa đổi bởi khoản 2 Điều 2 Nghị định số 238/2026/NĐ-CP quy định: “Phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với hành vi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 mét trên xe ô tô ngồi cùng hàng ghế với người lái xe (trừ xe ô tô chỉ có một hàng ghế)”.
- Từ ngày 21/8/2026, nhà đầu tư có ứng dụng công nghệ cao được hưởng ưu đãi đến 5% khi dự thầu
Từ ngày 21/8/2026, Nghị định số 274/2026/NĐ-CP ngày 07/7/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật Đấu thầu về lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư kinh doanh có hiệu lực thi hành.
Theo điểm a khoản 1 Điều 6 Nghị định nêu trên quy định nhà đầu tư có giải pháp ứng dụng công nghệ tiên tiến, công nghệ cao, công nghệ thân thiện với môi trường, kỹ thuật hiện có tốt nhất nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường với dự án thuộc nhóm có nguy cơ tác động xấu đến môi trường mức độ cao được hưởng ưu đãi 5% khi đánh giá hồ sơ dự thầu, gồm:
– Doanh nghiệp khoa học và công nghệ;
– Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo được cơ quan có thẩm quyền công nhận;
– Trung tâm đổi mới sáng tạo;
– Doanh nghiệp công nghệ chiến lược;
– Doanh nghiệp công nghệ cao;
– Doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghệ cao;
– Cơ sở ươm tạo công nghệ cao, ươm tạo doanh nghiệp công nghệ cao theo quy định của pháp luật về công nghệ cao.
- Từ ngày 21/8/2026, không phải xuất trình giấy tờ khi mua hàng miễn thuế nếu đã có dữ liệu điện tử
Một trong những điểm mới đáng chú ý của Nghị định số 273/2026/NĐ-CP ngày 07/7/2026 của Chính phủ về kinh doanh hàng miễn thuế là quy định tạo thuận lợi cho người mua hàng miễn thuế thông qua việc khai thác dữ liệu điện tử từ các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 21/8/2026.
Cụ thể, theo khoản 6 Điều 5 Nghị định này quy định khi mua hàng miễn thuế, trường hợp thông tin của người mua đã được kết nối, chia sẻ từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành, người mua không phải xuất trình bản giấy của các giấy tờ có chứa thông tin đó.
Quy định này được áp dụng đối với các trường hợp được mua hàng miễn thuế theo Nghị định số 273/2026/NĐ-CP, gồm: người xuất cảnh, quá cảnh; người nhập cảnh, hành khách trên chuyến bay quốc tế; trường hợp được hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ; thuyền viên làm việc trên tàu biển chạy tuyến quốc tế.
Theo quy định cũ tại Điều 3 Nghị định số 100/2020/NĐ-CP, khi mua hàng miễn thuế, từng nhóm đối tượng đều phải xuất trình giấy tờ để chứng minh đủ điều kiện mua hàng.
- Từ ngày 15/8/2026, miễn, giảm phí làm thủ tục hành chính cho người có VNeID mức độ 2, tích hợp đủ 05 giấy tờ
Đây là nội dung nêu tại Nghị quyết số 66.22/2026/NQ-CP ngày 09/7/2026 của Chính phủ về phát triển công dân số, có hiệu lực thi hành từ ngày 15/8/2026.
Theo đó, tại Điều 3 quy định đối tượng được hưởng các chính sách về công dân số là công dân Việt Nam có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 và đáp ứng các điều kiện:
– Hoàn thành việc tích hợp 05 loại thông tin, giấy tờ cơ bản trên VNeID gồm: Giấy khai sinh; Thông tin Thẻ ngân hàng/Tài khoản thanh toán/Ví điện tử/Tài khoản Tiền di động; Thông tin Tài khoản an sinh xã hội; Thông tin Số thuê bao di động; Sổ sức khoẻ điện tử;
– Thực hiện thủ tục hành chính thuộc trường hợp được miễn, giảm phí, lệ phí và đáp ứng các điều kiện được miễn phí, lệ phí thiết yếu, có tần suất giao dịch cao như cấp giấy phép lái xe, cấp đổi hoặc cấp lại thẻ Căn cước… hoặc phí, lệ phí với các giao dịch phổ biến, có giá trị lớn như lệ phí trước bạ…
- Có hệ thống ngành sản phẩm Việt Nam từ ngày 14/8/2026
Ngày 29/6/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Hệ thống ngành sản phẩm Việt Nam kèm theo Quyết định số 32/2026/QĐ-TTg, có hiệu lực từ ngày 14/8/2026.
Quyết định này quy định về danh mục ngành sản phẩm Việt Nam, nội dung ngành sản phẩm Việt Nam cùng nguyên tắc, quan điểm xây dựng Hệ thống ngành sản phẩm Việt Nam.
Theo Quyết định, Danh mục ngành sản phẩm Việt Nam được tổ chức thành 07 cấp, cụ thể:
– Cấp 1: 22 ngành, ký hiệu bằng các chữ cái từ A đến V;
– Cấp 2: 87 ngành, mã hóa bằng 02 chữ số từ 01 đến 99;
– Cấp 3: 252 ngành, mã hóa bằng 03 chữ số từ 011 đến 990;
– Cấp 4: 476 ngành, mã hóa bằng 04 chữ số từ 0111 đến 9900;
– Cấp 5: 699 ngành, mã hóa bằng 05 chữ số từ 01110 đến 99000;
– Cấp 6: 1.785 ngành, mã hóa bằng 06 chữ số từ 011100 đến 990000;
– Cấp 7: 3.829 ngành, mã hóa bằng 07 chữ số từ 0111001 đến 9900000.
- Sửa đổi hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép kinh doanh vận tải bằng xe ô tô từ ngày 10/08/2026
Ngày 19/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 218/2026/NĐ-CP về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 158/2024/NĐ-CP quy định về hoạt động vận tải đường bộ. Trong đó, sửa đổi quy định về hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép kinh doanh vận tải bằng xe ô tô. Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 10/8/2026.
Theo đó, khoản 1 Điều 7 Nghị định số 218/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 20 Nghị định số 158/2024/NĐ-CP quy định hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép kinh doanh vận tải bằng xe ô tô, bằng xe bốn bánh có gắn động cơ bao gồm:
– Bản chính hoặc biểu mẫu điện tử của giấy đề nghị cấp Giấy phép kinh doanh theo mẫu quy định tại Phụ lục I kèm theo Nghị định số 158/2024/NĐ-CP;
– Bản sao hoặc bản sao có chứng thực hoặc bản sao điện tử được chứng thực từ bản chính hoặc bản sao điện tử từ sổ gốc hoặc dữ liệu điện tử của văn bằng, chứng chỉ của người trực tiếp điều hành hoạt động vận tải đối với đơn vị kinh doanh vận tải theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 11 Nghị định số 158/2024/NĐ-CP.
Văn bản hoặc tài liệu chứng minh kinh nghiệm làm việc tại đơn vị kinh doanh vận tải tối thiểu từ 03 năm trở lên đối với đơn vị kinh doanh vận tải theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 11 Nghị định số 158/2024/NĐ-CP (trừ trường hợp người trực tiếp điều hành vận tải là chủ hộ hoặc người đại diện pháp luật của đơn vị kinh doanh vận tải);
– Bản chính hoặc bản sao hoặc bản sao có chứng thực hoặc bản sao điện tử được chứng thực từ bản chính hoặc bản sao điện tử từ sổ gốc hoặc bản chính hoặc dữ liệu điện tử của Quyết định thành lập và quy định chức năng, nhiệm vụ bộ phận quản lý an toàn của đơn vị kinh doanh vận tải bằng xe ô tô, bằng xe bốn bánh có gắn động cơ;
– Bản chính hoặc bản sao hoặc bản sao có chứng thực hoặc bản sao điện tử được chứng thực từ bản chính hoặc bản sao điện tử từ sổ gốc hoặc bản chính hoặc dữ liệu điện tử của Quyết định giao nhiệm vụ đối với người trực tiếp điều hành hoạt động vận tải.
- Từ ngày 01/8/2026, Chủ tịch UBND cấp xã có quyền tước chứng chỉ hành nghề thú y
Nghị định số 204/2026/NĐ-CP của Chính phủ ngày 11/6/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thú y, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/8/2026.
Theo đó, điểm a, điểm b khoản 1 Điều 41 Nghị định này quy định về thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân như sau:
“1. Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu (sau đây gọi chung là cấp xã) có quyền:
a) Phạt tiền đến 25.000.000 đồng;
b) Tước quyền sử dụng Chứng chỉ hành nghề thú y có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn”.
Như vậy, từ 01/8/2026, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã được trao thẩm quyền tước quyền sử dụng Chứng chỉ hành nghề thú y có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn và nâng mức phạt tiền từ 5.000.000 đồng theo quy định cũ lên đến 25.000.000 đồng.
- Từ ngày 31/8/2026, bổ sung trường hợp không bị xử phạt đối với hành vi không thực hiện đăng ký biến động đất đai
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 281/2026/NĐ-CP ngày 13/7/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 123/2024/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 31/8/2026.
Căn cứ theo khoản 2 Điều 16 Nghị định số 123/2024/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Điều 4 Nghị định 281/2026/NĐ-CP quy định như sau:
“2. Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi không thực hiện đăng ký biến động đất đai theo quy định tại các điểm a, b, i, k, l, m và q khoản 1 Điều 133 Luật Đất đai, trừ trường hợp nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư thông qua việc thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất theo quy định tại Điều 127 Luật Đất đai”.
Như vậy, từ ngày 31/8/2026, bổ sung trường hợp nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư thông qua thỏa thuận theo Điều 127 Luật Đất đai năm 2024 sẽ không bị áp dụng mức phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi không thực hiện đăng ký biến động đất đai.
- Siết chặt Danh mục 12 loại hàng hóa nhập khẩu phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập từ ngày 14/8/2026
Nhằm tăng cường công sở quản lý nhà nước về thương mại và an ninh quốc gia, Quyết định số 31/2026/QĐ-TTg ngày 29/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ quy định ban hành Danh mục hàng hóa nhập khẩu phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 14/8/2026.
Theo đó, có 12 nhóm hàng hóa nhập khẩu bắt buộc phải thực hiện đăng ký và làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập, gồm:
– Thuốc lá điếu, xì gà và các dạng chế phẩm khác từ cây thuốc lá dùng để hút, hít, nhai, ngửi, ngậm;
– Rượu;
– Bia sản xuất từ malt;
– Xe ô tô chở người dưới 16 chỗ ngồi;
– Máy bay, du thuyền;
– Xăng các loại;
– Máy điều hòa không khí có công suất thiết kế từ 90.000 BTU trở xuống;
– Bộ bài;
– Giấy vàng mã;
– Tiền chất thuốc nổ, vật liệu nổ công nghiệp theo Danh mục do Bộ Công Thương quy định;
– Hàng hóa nhập khẩu thuộc Danh mục có ảnh hường đến quốc phòng, an ninh do Chính phủ ban hành;
– Hàng hóa nhập khẩu từ các quốc gia, vùng lãnh thổ có cảnh báo về nguy cơ dịch bệnh theo thông báo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Đặc biệt, trường hợp lô hàng nhập khẩu gồm nhiều mặt hàng kết hợp (bao gồm cả hàng hóa thuộc Danh mục và không thuộc Danh mục) chung vận đơn thì phải thực hiện thủ tục hải quan tại hải quan cửa khẩu nhập.
